و فوت معاويه به دمشق بود ، در سال سنه ستين ، و او مرد بلند بالا بود ، و شگرف اندام گوشت او سپيد پوست ، چون بخنديدى ، لب زيرين او بازگشتى . و سه پسر داشت : يزيد ، و عبد الرحمن و عبد اللّه . و مدت عمر او هفتاد و هشت سال بود ، و بيك روايت هشتاد و پنج سال بود . و اللّه اعلم با فعاله و احواله خيرهما و شرهما . رضى اللّه عنه . الثانى يزيد بن معاويه يزيد بن معاويه لعنه اللّه ، ولادت او در سنه ست و عشرين بود ، و مصطفى عليه السّلام چون درو نگريستى به خشم نگريستى . چون ولايت بوى رسيد ، از حسين على رضى اللّه عنه بيعت خواست ، حسين در بيعت او نيامد ، حسين از مدينه بكوفه نقل كرد ، مردمان كوفه او را غدر كردند ، و مسلم عقيل را عبيد اللّه زياد بكشت ، و حسين را رضى اللّه عنه در دشت كربلا شهيد كردند ، و بدين سبب يزيد ملعون شد . و يزيد سلام [ ( 1 ) ] بن زياد را امير خراسان كرد ، بغزو ما وراء النهر رفت ، و در عهد يزيد تخت گاه حسين خاينان [ ( 2 ) ] فتح كرده بود ، يك روايت آنست كه شبى خمر مىخورد ، رقص كرد بيفتاد و سرش شكست و مغزش بيرون آمد و بدوزخ رفت . ولادت او به ماطرون [ ( 3 ) ] بود ، و فوت او به حوران [ ( 4 ) ] در چهاردهم ماه ربيع الاول سنه اربع و ستين ، و عمر او سى و هشت سال بود ، و ملك او سه سال و هشت ماه بود با چنين سهل مدتى و ملكى ، لعنت ابد بر خود بگذاشت ، و بدوزخ رفت ، و اللّه اعلم . الثالث معاويه بن يزيد معاويه بن يزيد ، بعد از فوت پدر با او بيعت كردند ، و چهار ماه در امارت بماند و گفته‌اند چهل روز ، بعد از آن بر منبر رفت و خطبه كرد و گفت : ايها الناس ! انما انا لحم و دم و لا صبر لى على نار جهنم فولوا امركم من شئتم . معنى چنين باشد : كه گوشت و خونم ، مرا بر آتش دوزخ شكيبائى نيست

--> [ ( 1 ) ] طبرى : سلم بن زياد [ ( 2 ) ] اصل : حسين حاينالغ . پ : تختگاه چنين خابنالغ ، شايد ( چنين خانبالغ ) باشد . [ ( 3 ) ] الماطرون : بكسر الطاء من شروط هذا الاسم ان يلزم الوا و تعرب نونه ، موضع بالشام قرب دمشق ( معجم البلدان ) . [ ( 4 ) ] اصل : حرارين . پ : بخارين . الكامل : حوران كه جائيست در شام ( ج 4 - 62 ) ياقوت : كور من اعمال دمشق .